Αναμένοντας τη δικαίωση | Η συζήτηση στο Σ.τΕ. για το ΦΠΑ

Οι προσφυγές της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και άλλων φορέων του Νοτίου Αιγίου κατά της από 29/9/2015 υπουργικής απόφασης που προέβλεπε τη σταδιακή κατάργηση των μειώσεων των συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά: Ρόδος, Σαντορίνη, Μύκονος, Νάξος, Πάρος και Σκιάθος, συζητήθηκαν στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, την Παρασκευή 16 Σεπτεμβρίου 2016.

Στις προσφυγές τους, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, ο δήμος Μυκόνου, οι δικηγορικοί σύλλογοι Σύρου και Νάξου, το επιμελητήριο Δωδεκανήσου, καθώς και επιχειρηματίες, ζήτησαν να ακυρωθεί η υπουργική απόφαση, ως αντίθετη σε σωρεία συνταγματικών διατάξεων, αλλά και ως παράνομη και αντίθετη στην ευρωπαϊκή νομοθεσία καθώς όπως ισχυρίστηκαν:

– Αντίκειται στο άρθρο 4 του Συντάγματος περί ισότητας των πολιτών, καθώς ο φόρος δεν μπορεί να βαρύνει ορισμένο μόνο κύκλο προσώπων και να πλήττει ορισμένη μόνο κατηγορία φορολογουμένων και η επιβολή αυξημένου ΦΠΑ σε ορισμένα μόνο νησιά, χωρίς μάλιστα να υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια, ισοδυναμεί με επιβολή νέου φόρου στα νησιά αυτά.

– Παραβιάζεται επίσης και η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, καθώς οι κάτοικοι των 6 αυτών νησιών βαρύνονται με αυξημένο ΦΠΑ, σε σχέση με τους κατοίκους των άλλων νησιών του Αιγαίου και της ηπειρωτικής Ελλάδας.

– Προσκρούει στην Ευρωπαϊκή οδηγία 2006/112/ΕΚ που καθορίζει κοινό σύστημα ΦΠΑ μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τέλος, η Ολομέλεια του ΣτΕ επιφυλάχθηκε να εκδώσει τις αποφάσεις της, η οποία αναμένεται σύμφωνα με νομικούς κύκλους σε 2-3 μήνες.

Δήλωση Χατζημάρκου

Ο περιφερειάρχης νοτίου Αιγαίου, κ. Γιώργος Χατζημάρκος, με αφορμή τη συζήτηση στην ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας στις 16/9/2016, για την προσφυγή κατά της απόφασης κατάργησης των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά μας, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Είμαστε αισιόδοξοι για το αποτέλεσμα της προσφυγής μας στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της απόφασης κατάργησης των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά μας.

Είμαστε αισιόδοξοι γιατί δίνουμε ένα αγώνα δίκαιο, τίμιο, με επιχειρήματα, με την αλήθεια σημαία και οδηγό μας. Αντίπαλος μας είναι η παραπληροφόρηση και η προπαγάνδα κατά των νησιών. Θα κερδίσουμε γιατί η αλήθεια και το δίκαιο είναι πάντοτε οι τελικοί νικητές.

Θα κερδίσουμε γιατί δεν θα σταματήσουμε, δεν θα λυγίσουμε, δεν θα υποκύψουμε στις λογικές παραίτησης του παρελθόντος».

Η συζήτηση

Στη συζήτηση στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, υπήρξε δυναμική παρέμβαση των νομικών εκπροσώπων των φορέων, όπως και των νομικών εκπροσώπων των ιδιωτών (επαγγελματίες).

Σύμφωνα με παρόντες στη συζήτηση εξίσου δυναμική ήταν και η νομική εκπροσώπηση του Δημοσίου, που ζητούσαν να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι ισχυρισμοί των αιτούντων. Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε υπό την προεδρία του ανώτατου δικαστικού –προέδρου του Σ.τΕ.- κ. Νικολάου Σακελλαρίου, και ενώπιον 22 ανώτατων δικαστών. Οι νομικοί εκπρόσωποι των νησιών μας έδωσαν έμφαση στο ότι τα σχετικά νομοθετικά μέτρα είναι επαχθέστατα, επιβαρύνουν σε μεγάλο βαθμό τους νησιώτες και παραβιάζουν κατάφωρα τις συνταγματικές επιταγές και την ενωσιακή κατευθυντήρια γραμμή για λήψη ενισχυτικών μέτρων ανάπτυξης στα νησιά.

Ακόμα, υποστήριξαν ότι με την κατάργηση του μειωμένου ΦΠΑ στα νησιά μας, αυτά μαραζώνουν και έτσι, επιταχύνεται η οικονομική δυσπραγία εξαιτίας των δυσμενών συνθηκών οικονομικής ανάπτυξης και του απομονωτισμού τους, παρά τις συνταγματικές και διεθνείς επιταγές περί προστασίας τους. Ακόμα, σε κάποια στιγμή της νομικής αντιπαράθεσης νομικός εκπρόσωπος (όταν άκουσε περί «προστασίας» της νησιωτικότητας), φέρεται να γύρισε και να είπε: «[…] Φτάνει, όχι άλλη προστασία της νησιωτικότητας, έχουμε σκάσει πια από την πολλή προστασία!».

Στη συνέχεια, ο ίδιος νομικός εκπρόσωπος των νησιών μας άρχισε να εξηγεί τα μεγάλα προβλήματα που έχουν τα νησιά και αυτά τα γνωρίζει κάποιος μόνο αν ζει μόνιμα σε αυτά. Εξήγησε τα προβλήματα που δημιουργούνται σε θέματα καθημερινότητας (π.χ. υγεία, ακτοπλοϊκή συγκοινωνία), εξήγησε ότι το «λεωφορείο» των νησιωτών είναι το πλοίο και «δρόμος» η θάλασσα και έκανε αναφορές για τα διπλά και τριπλά δρομολόγια που πρέπει να κάνει ένας νησιώτης για μία απλή διαδρομή. Ομοίως έγιναν αναφορές για τις ακριβές τιμές των εισιτηρίων, για το πόσα χρήματα χρειάζεται ένας νησιώτης για να διεκπεραιώσει απλές εργασίες με το δημόσιο ή πόσο χρόνο και πόσο χρήμα πρέπει να δαπανήσει ένας κάτοικος νησιού για να πάει στην έδρα του Νομού που ανήκει.

Η αντίθετη πλευρά της νομικής εκπροσώπησης (πολιτεία) υποστήριξε πως δε γίνεται καμία παραβίαση του Συντάγματος και της νησιωτικότητας, καθώς πρέπει να υπάρχει φορολογική ισότητα και αναλογικότητα σε όλους τους πολίτες της επικράτειας.

Τέλος, ο νομικός σύμβουλος της πολιτείας υποστήριξε ότι «η αύξηση του μειωμένου ΦΠΑ ανυψώθηκε σε επίπεδο νόμου και ότι δεν προκύπτει πως η Σύρος και η Πάρος μπορεί να έχουν μειωμένους συντελεστές, έναντι π.χ. της Γαύδου».

Το δικαίωμα…

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, στις 13 Ιουλίου 2016, γνωμοδότηση η οποία, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει διάταξη υπέρ της συνέχισης του καθεστώτος μειωμένου ΦΠΑ στα ευρωπαϊκά νησιά, όπως προβλέπεται στην Οδηγία 2006/112/ΕΚ.

Την πρωτοβουλία πρότασης σχετικής τροπολογίας ανέλαβε ο κ. Παναγιώτης Γκόφας, μέλος της ΕΟΚΕ και εκπρόσωπος της ΓΣΕΒΕΕ. Μετά από επίμονη και επίπονη προσπάθεια η Ολομέλεια δέχτηκε την εν λόγω τροπολογία.

Ο πρόεδρος του INSULEUR και πρόεδρος του επαγγελματικού επιμελητηρίου Πειραιώς, κ. Γιώργος Μπενέτος, δήλωσε τα εξής:

«Το Δίκτυο μας συνεχίζει τις προσπάθειές του σε ευρωπαϊκό επίπεδο και απευθυνόμενο σε όλα τα ευρωπαϊκά όργανα, για τη διατήρηση του καθεστώτος μειωμένου ΦΠΑ στα νησιά μας, ιδιαίτερα στα ελληνικά, είτε στην μετά μνημόνιο εποχή είτε κατά τη διάρκεια του μνημονίου με την σύμφωνη γνώμη των εταίρων μας. Πρώτα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε Ψήφισμά του τον περασμένο Φεβρουάριο και σήμερα η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αναγνωρίζουν το δίκαιο των θέσεων μας και αιτημάτων των νησιωτών μας και νησιωτικών επιχειρήσεων που δίνουν καθημερινές μάχες για την επιβίωση τους. Ευχαριστούμε ειλικρινά τον συνάδελφο Παναγιώτη Γκόφα και την ΓΣΕΒΕΕ για την υποστήριξη και την αμέριστη βοήθεια του. Στον αγώνα αυτό καλούμε την Ελληνική Κυβέρνηση αρωγό των προσπαθειών μας».

Γύρω μας…

Οι συντελεστές στα τρόφιμα σε άλλες ευρωπαϊκές ανταγωνιστικές μας χώρες τουριστικά, είναι χαμηλότεροι. Συγκεκριμένα: στην Κύπρο είναι 5% και 19%, στην Ισπανία 4% και 10%, στη Γαλλία 5,5%, 10% και 20% και στην Ιταλία είναι 4% και 10%.

Ακόμα, στον τουρισμό ο συντελεστής ΦΠΑ διαμορφώνεται ως εξής σε ανταγωνιστικές με την Ελλάδα χώρες: Στην Κύπρο βρίσκεται στο 9%, σε Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία στο 10% και στην Τουρκία στο 8%.

Τέλος, σε ό,τι αφορά την εστίαση έχουμε: Σε Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία ο ΦΠΑ βρίσκεται στο 10% και στη γειτονική Τουρκία στο 8%.

Η αλήθεια

Ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ δεν είναι μία ελληνική «πατέντα». Ειδικά φορολογικά καθεστώτα ή ολική εξαίρεση από το ΦΠΑ υπάρχουν σε Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Αυστρία, Πορτογαλία, και Φιλανδία.

Ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα νησιά μας δεν αποτελεί χαριστική ρύθμιση. Είναι αντισταθμιστικό μέτρο απέναντι στα οξυμένα προβλήματα και τις ιδιαιτερότητες του (αυξημένο μεταφορικό κόστος, μειωμένες οικονομίες κλίμακος, εθνικοί και κοινωνικού λόγοι.

Η κατάργηση του ειδικού καθεστώτος στα νησιά μας, θα οδηγήσει μαθηματικά σε μείωση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων που παράγονται σε αυτά. Κατάρρευση του τουρισμού λόγω της θεσμοθέτησης ελεύθερων ζωνών τουρισμού στην Τουρκία, κίνδυνο ερήμωσης των μικρών - μειονεκτικών νησιών, αύξηση της ανεργίας, απαξίωση των μεγάλων δημόσιων επενδύσεων που έχουν συγχρηματοδοτηθεί από την Ελλάδα και την Ε.Ε., και, (κάτι που ήδη είναι φανερό), γιγάντωση της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής, αφού η «μαύρη» οικονομία θα είναι το «αντίδοτο.