Τα social media επηρεάζουν την ψυχολογία μας; | Της Στ. Κυριακίδου

Χτυπάει το ξυπνητήρι το πρωί -στο κινητό εννοείται- το πιάνεις να το απενεργοποιήσεις και με το ένα μάτι κλειστό και το άλλο… μισάνοιχτο βλέπεις ότι έχεις δέκα ειδοποιήσεις στο facebook και άλλες τόσες στο instagram. «Δυο λεπτά να τις δω» σκέφτεσαι «και θα σηκωθώ».

Δεκαπέντε λεπτά αργότερα και αφού έχεις τσεκάρει τις ειδοποιήσεις σου, πού διασκέδασε ο γείτονας χθες, μια αυτάρεσκη selfie που τράβηξε μια παλιά σου συμμαθήτρια -που παρεμπιπτόντως έχεις να δεις καμιά δεκαπενταριά χρόνια και πολλές - πολλές άχρηστες πληροφορίες ακόμα- σηκώνεσαι σαν σίφουνας γιατί κανονικά αυτή τη στιγμή έπρεπε να είσαι στην πόρτα με τον καφέ στο χέρι, αλλά εσύ βρίσκεσαι στο κρεβάτι με το κινητό στο χέρι.

Έχεις σκεφτεί ποτέ ότι όλη αυτή η διαδικασία μπορεί να σου έχει προκαλέσει στρες, ανασφάλεια, εμμονές, θλίψη αλλά και εξάρτηση; Υπερβολικό ε; Κι όμως, σύμφωνα  με επιστημονικές έρευνες οι χρήστες των social media ολοένα και συχνότερα, εμφανίζουν συμπτώματα εξάρτησης, αφού 6 στους 10 Αμερικανούς συνδέεται καθημερινά στο Facebook και 4 στους 10, περισσότερες από μία φορά κατά τη διάρκεια της ημέρας. 

Την ίδια στιγμή, τα likes, τα comments και τα posts που έχει στη διάθεσή του ο κάθε χρήστης δημιουργούν την ανάγκη της επανάληψης και διευρύνουν την εξάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λόγω της επιθυμίας του για αποδοχή και αυτοπροβολή.

Δεν είναι λίγες οι φορές που ο χρήστης φτάνει σε σημείο να συγκρίνει τη ζωή του με τις εκδοχές που οι υπόλοιποι παρουσιάζουν στα social media, οι οποίες συχνά είναι πλασματικές και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Αυτό επιδρά έντονα στην ψυχολογία του δημιουργώντας μια σειρά από προβλήματα όπως αναφέρουν οι ψυχολόγοι. 

Το 53% των χρηστών στη Μ. Βρετανία ώθησαν τους εαυτούς τους να αλλάξουν συμπεριφορά προκειμένου να προσαρμοστούν στα «πρότυπα» των social media και το 51% άρχισε να νιώθει θλίψη εξαιτίας της άνισης σύγκρισης με χρήστες που επίπλαστα δημιουργούσαν κοινωνικά αποδεκτά προφίλ.

Η ανάγκη προσαρμογής στα πρότυπα των social media δημιούργησε μία ακόμα εξάρτηση. Την εξάρτηση στις selfies προκειμένου να τραβηχτεί η τέλεια φωτογραφία, φωτογραφία που να αποδεικνύει την τέλεια ζωή ή την άψογη εμφάνιση. H Ρωσία μάλιστα είναι η πρώτη χώρα που έχει εγκαταστήσει ειδική γραμμή υποστήριξης για όσους πάσχουν από την ψυχαναγκαστική αναζήτηση του τέλειου selfie.

Στη Μόσχα, μπήκε σε λειτουργία μία 24ωρη τηλεφωνική γραμμή βοήθειας για εκείνους που δεν μπορούν να ξεφύγουν απ’ αυτόν τον ψυχαναγκασμό. Η γραμμή υπάρχει εδώ και καιρό, εξυπηρετώντας διάφορες ψυχολογικούς και σωματικούς εθισμούς όπως η κατάθλιψη και ο αλκοολισμός. Τώρα όμως προστέθηκε και η ειδική υπηρεσία για τις selfies. Η υπηρεσία λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα, 7 ημέρες την εβδομάδα και δίνει συμβουλές σε όλους όσοι νιώθουν ότι καταπιέζονται από την διαρκή αναζήτηση της «επόμενης τέλειας πόζας».

Μπορεί όλα αυτά να μοιάζουν παρατραβηγμένα, όμως μια ματιά γύρω μας και ίσως μια εσωτερική και ειλικρινής ενδοσκόπηση στον εαυτό μας, αρκούν για να μας πείσουν ότι το πρόβλημα αυτό είναι υπαρκτό και πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Σταματούλα Κυριακίδου