Μετά από 2700 χρόνια η Πάρος συναντά το Πάριον!

Το Πάριον, ιδρύθηκε το 710-709 π.Χ. στη βορειοανατολική Τρωάδα σε στρατηγικό σημείο ελέγχου θαλάσσιων εμπορικών δρόμων της Προποντίδας και βρίσκεται σήμερα στην περιοχή του σύγχρονου χωριού Kemer του δήμου Biga, στην περιφέρεια του Çanakkale της Τουρκίας.

Στην εγκατάσταση στο Πάριον, φαίνεται πως συμμετείχαν και άποικοι από τις Ερυθρές και τη Μίλητο, με την οποία οι Πάριοι είχαν στενές εμπορικές και καλλιτεχνικές σχέσεις.

Οι συστηματικές αρχαιολογικές έρευνες από το 2005 και εξής, έχουν φέρει στο φως σημαντικά ευρήματα και πληροφορίες σχετικά με την οικιστική εξέλιξη της αρχαίας πόλης και μαρτυρούν ότι το Πάριον κατοικήθηκε ήδη από τον 7ο αιώνα π.Χ. συνεχώς έως τον 13ο αιώνα μ.Χ.

Η πόλη ήταν μέλος της Δηλιακής Συμμαχίας με ετήσια συνεισφορά δύο ταλάντων και μνημονεύεται στους καταλόγους των μελών της Συμμαχίας στην Ακρόπολη της Αθήνας. Είχε μάλιστα πρόξενο στην Αθήνα. Κατά την Ελληνιστική εποχή (3ος-2ος αιώνας π.Χ.), το Πάριον βρέθηκε υπό την εξουσία του βασιλείου της Περγάμου και το 133 π.Χ. προσαρτήθηκε στο ρωμαϊκό κράτος, οπότε και απέκτησε μεγάλη σημασία λόγω της σημαντικής γεωπολιτικής του θέσης. Η στρατηγική θέση του Παρίου, σε περιοχή συνάντησης σημαντικών εμπορικών δρόμων, τα καλά λιμάνια και η εύφορη γη του υπήρξαν οι λόγοι της ανάδειξής του σε ρωμαϊκή αποικία βετεράνων, όπως δείχνουν και κοπές νομισμάτων του. Η πρώτη εγκατάσταση έλαβε χώρα στα χρόνια του Ιουλίου Καίσαρα, η δεύτερη την εποχή του Αυγούστου και η τρίτη στα χρόνια του αυτοκράτορα Αδριανού. Ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο (2ος αιώνας μ.Χ.), στο Πάριον πραγματοποιήθηκαν έργα μεγάλης κλίμακας όπως υδραγωγεία, θέατρα, Ωδείο, λουτρά, και ο ίδιος ο αυτοκράτορας επισκέφθηκε την πόλη όπως δείχνει επιγραφική μαρτυρία από το Πάριον, σύμφωνα με την οποία ο Αδριανός τιμήθηκε και έλαβε τον τίτλο «ιδρυτής». Στη Βυζαντινή περίοδο, το Πάριον αποτέλεσε σημαντική πόλη στην περιοχή ως επισκοπική και αρχιεπισκοπική έδρα.

Η αρχαία πόλη του Παρίου, ήταν πλούσια σε αριστουργήματα φιλοτεχνημένα από διάσημους γλύπτες της αρχαιότητας. Ανάμεσά τους και αγάλματα από φημισμένους έλληνες γλύπτες, όπως ο Ηρακλής του γλύπτη Ηγησία του 5ου αιώνα π.Χ., ο διάσημος Έρως του μεγάλου Αθηναίου γλύπτη Πραξιτέλη και ο Πάρις Αλέξανδρος του Ευφράνορα. Στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., το Πάριον διακοσμήθηκε και με ένα μνημειακό βωμό αφιερωμένο στην Άρτεμη και τον Απόλλωνα, έργο που φιλοτέχνησε ο επίσης διάσημος αρχιτέκτονας Ερμοκρέων. Ο βωμός υπήρξε ένα από τα αριστουργήματα της αρχαιότητας και γι’ αυτό απεικονίστηκε στα νομίσματα της πόλης αμέσως μετά την ολοκλήρωσή του. Στην εποχή των Αντωνίνων, το Πάριον αποτέλεσε τουριστικό προορισμό εκείνων των χρόνων λόγω των σπουδαίων καλλιτεχνημάτων που διατηρούνταν στην πόλη από την κλασική αρχαιότητα. Το Πάριον, σε μαρμάρινες επιγραφές που έχουν ανακαλυφθεί κατά τις ανασκαφές, αναφέρεται ως «πόλις των παριανών».

Το σήμερα

Για το Πάριον γίνεται επιστημονική και ευρενητική συνεργασία με το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας Πάρου και Κυκλάδων.

Γι’ αυτό τον σκοπό στο περιοδικό «Αρχαιολογία», του Δεκεμβρίου 2017, δημοσιεύεται το πρώτο άρθρο για την Πάρο και το Πάριον, από την Ντόρα Κατσωνοπούλου και τους Vedat Keles και Michael Deniz Yilmaz

Πρόκειται για μία ιδιαίτερα σημαντική για το νησί της Πάρου συνεργασία που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια ανάμεσα στην πρόεδρο του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας Πάρου και Κυκλάδων, αρχαιολόγο, Ντόρα Κατσωνοπούλου και την ομάδα των Τούρκων αρχαιολόγων που πραγματοποιούν τις ανασκαφές στο Πάριον, την αρχαιότερη αποικία της Πάρου στην περιοχή της Προποντίδας. Η συνεργασία ξεκίνησε αμέσως μετά την πραγματοποίηση του Δ’ Διεθνούς Συνεδρίου του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας Πάρου & Κυκλάδων στην Παροικιά Πάρου τον Ιούνιο του 2015. Τότε, μετά από πρόσκληση της κ. Ντόρας Κατσωνοπούλου ήρθαν στην Πάρο έξι Τούρκοι αρχαιολόγοι και παρουσίασαν στο συνέδριο τις έρευνες και τα ευρήματα των ανασκαφών από το Πάριον.  Ήταν η πρώτη φορά που τα ευρήματα αυτά παρουσιάστηκαν στους επιστήμονες και στο κοινό εκτός Τουρκίας και πράγματι εντυπωσίασαν.

Η καλή συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίστηκε την επόμενη χρονιά και πάλι στην Πάρο με την παρουσίαση από την Ντόρα Κατσωνοπούλου του βιβλίου για το Πάριον, σε εκδήλωση που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας Πάρου & Κυκλάδων στην αίθουσα του πολιτιστικού συλλόγου «Αρχίλοχος». Στο τέλος της εκδήλωσης προσφέρθηκε στον δήμαρχο Πάρου, Μ. Κωβαίο και το αντίτυπο του βιβλίου για το Πάριον, δώρο της ομάδας των Τούρκων αρχαιολόγων.

Η συνεργασία

Η συνεργασία μεταξύ των δύο μερών συνεχίζεται τώρα σε επίπεδο κοινών δημοσιεύσεων για την Πάρο και την αποικία της, αρχής γενομένης από τη χώρα μας. Έτσι, στο τεύχος του ελληνικού περιοδικού «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ» που θα κυκλοφορήσει τον Δεκέμβριο 2017, φιλοξενείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα επιστημονικό άρθρο για το Πάριον με τίτλο ΠΑΡΙΟΝ: Μια πρώιμη αποικία της Πάρου στην Προποντίδα και συγγραφείς τους καθηγητές αρχαιολογίας, Ντόρα Κατσωνοπούλου, Vedat Keles και τον υποψήφιο διδάκτορα, Michael Deniz Tilmaz. Στο άρθρο περιγράφεται η ιστορική και αρχαιολογική σημασία της Πάρου και του διάσημου μαρμάρου της, και η αποικιακή της δραστηριότητα στην αρχαιότητα με τις αποικίες που ίδρυσε στην Προποντίδα (Πάριον), το βόρειο Αιγαίο (Θάσος) και την Κροατία στις ακτές της Αδριατικής (Φάρος).

Σχετικά και ειδικότερα για το Πάριον που αποτελεί και το κύριο θέμα του άρθρου, οι επιστήμονες εστιάζουν στην ιστορία και τη στρατηγική γεωγραφική θέση του, στις αρχαιολογικές έρευνες της τελευταίας δεκαετίας και στα σημαντικά ευρήματα, συνοδεύοντας το άρθρο με πλούσια εικονογράφηση.

Τέλος, την ιδιαίτερη χαρά και ικανοποίηση για την άψογη συνεργασία με τους Τούρκους συναδέλφους της, μας μετέφερε σε επικοινωνία μας η πρόεδρος του ΙΑΠΚ Ντόρα Κατσωνοπούλου, που μας αποκάλυψε ότι σύντομα η επιστημονική συνεργασία θα προχωρήσει και στο επίπεδο της αρχαιολογικής έρευνας, με τη συμμετοχή της ίδιας και άλλων αρχαιολόγων του Ινστιτούτου στις ανασκαφές του Παρίου. Προς την κατεύθυνση αυτή, το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας Πάρου και Κυκλάδων προετοιμάζει ταξίδι στο Πάριον κατά τη διάρκεια της επόμενης ερευνητικής περιόδου το καλοκαίρι του 2018.

ΠΗΓΗ: ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ (17/11/2017)