Παριανές μνήμες: 9 Δεκεμβρίου 1733

Μεγάλος καταστρεπτικός σεισμός στον ελληνικό χώρο και σε άλλα μέρη, «παγκόσμιος», όπως αναφέρει στην συγκλονιστική ενθύμησή του ο Αντώνης Μαυρομμάτης, που γράφτηκε στην Παροικιά.

Στην Πάρο, ο σεισμός έφερε καταστροφές σε κτήρια, ανάμεσα στα οποία ο ναός της Εκατονταπυλιανής, του οποίου τα κωδωνοστάσια κατέπεσαν, καθώς και άλλοι τοίχοι, όπως φάνηκαν μετά την επισκευή τους, όταν είχαν τοποθετήσει ολόκληρους τοίχους επενδύσεως, όπως είχε γίνει στην πρόσοψη του ναού και ογκώδη εσωτερικά υποστηρίγματα, τα οποία πολύ τον είχαν παραμορφώσει.

Μετά την αναπαλαίωση του παλαιοχριστιανικού τούτου ναού (1960-1963) όλες αυτές οι προσθήκες έφυγαν (ΕΕΚΜ Ε’ 1965, 24-25). Η ενθύμηση του Μαυρομμάτη έχει ως εξής:

«1733. Δεκεμβρίου 9, ημέρα Κυριακή βασιλεύοντος ηλίου – έκαμε σεισμός και σε μισή ώρα ήλθεν και δεύτερος και εμαζώκτικεν όλος ο κόσμος στην Καταπολιανή από το φόβο, άνδρες, γυναίκες και παιδιά και έκαμαν δέησιν και τα μεσάνυκτα πάλε έκαμεν άλλος ωσάν και τον πρώτον δυνατός και περασώντας τρεις ημέρες την ημέρα του Αγίου Σπυρίδωνος ημέρα Τετράδη λέγουσι πως έκαμε πάλε, όμως άλλοι τον εκατάλαβαν, άλλοι δεν τον εκατάλαβαν.

Όμως τα μεσάνυκτα, περασμένη ημέρα του Αγίου οπού εξημέρωνε Πέμπτη έκαμε τόσο μέγας οπού έπεσαν τα καμπαναριά της Καταπολιανής τα βορνά και σηκώθηκαν άνδρες, γυναίκες και παιδιά και πήγαν στην Καταπολιανή κλαίγοντας και όντας μαζωμένος όλος ο κόσμος μέσα εις την εκκλησίαν και κάναν δέησες με κλάματα, ήλθεν και δεύτερος και ο κόσμος από τον φόβον άλλοι εδράμαν και αγκάλιασαν την Παναγίαν και τις άλλες εικόνες. Όμως δεν ημπορώ να γράφω τι θρήνος εγίνηκεν ετότες μέσα στην Παναγίαν. Και από τότες λέγουν πως κάνει νύκτα, όμως άλλοι τον καταλαβαίνουν  άλλοι δεν τον καταλαβαίνουν και λέγουσι πως αυτή η πρώτη  ήτον παγκόσμιη και χάλασαν πολύ κόσμο και χώρες ως καθώς και η Σίφουνο και άλλα νησιά».

Πηγές: «Χρονολογικό Πανόραμα της Ιστορίας της Πάρου» σελ. 191 του Νίκου Χρ. Αλιπράντη.