Πάρος και Unesco | Του Π. Δημόπουλου

Ο τίτλος «μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO» απονέμεται σε μνημεία, κτίσματα και χώρων με ιστορική, αρχαιολογική, αισθητική ή ανθρωπολογική αξία, ή τοποθεσίες, τα οποία διακρίνονται παγκοσμίως για την ιστορική, πολιτιστική ή και περιβαλλοντική σημασία τους. Αποτελούν δε τμήμα της κοινής κληρονομιάς της ανθρωπότητας.

Η συνθήκη για την προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, υιοθετήθηκε από την γενική συνέλευση της UNESCO στις 16/11/1972.

Η αποστολή της UNESCO είναι να ενθαρρύνει τα κράτη – μέλη να υπογράψουν την συνθήκη του 1972, για να εξασφαλίσουν την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς τους, αλλά και να δημιουργήσουν συστήματα ελέγχου, που θα αναφέρουν σε τακτική βάση την κατάσταση που βρίσκονται οι χώροι παγκόσμιας κληρονομιάς, που βρίσκονται στην επικράτειά τους. Επίσης, η UNESCO βοηθάει τα κράτη να προστατεύσουν τους χώρους αυτούς, παρέχοντας τεχνική βοήθεια, επαγγελματική εκπαίδευση, καθώς και έκτακτη οικονομική βοήθεια σε χώρους που κινδυνεύουν. Πηγή: «unesco-hellas.gr».

Η Ελλάδα έχει υπογράψει από το 1981 τη συνθήκη της UNESCO και έχει γράψει 18 μνημεία και τοποθεσίες στον κατάλογο αυτόν, για την προστασία των μνημείων και χώρων παγκόσμιας κληρονομιάς της.

Στο νησί μας, μνημειακά αριστουργήματα και τοποθεσίες τέτοιες δεν έχουν ενταχθεί, παρ’ όλο που υπάρχουν. Ενδεικτικά τρία από αυτά τα μνημεία είναι:

1. Τα αρχαία λατομεία μαρμάρου της Πάρου όπου εξορυσσόταν το ξακουστό

παριανό μάρμαρο, η εμπορία του οποίου στήριζε την οικονομία του νησιού και ανάγεται σε όλες τις ιστορικές περιόδους. Το μάρμαρο αυτό ήταν περιζήτητο από πολλούς μεγάλους γλύπτες διαφόρων εποχών, λόγω της διαύγειάς του και δημιούργησαν μνημεία της αρχαιότητας καθώς και αγάλματα.

2. Το Δεσποτικό Αν και ακατοίκητο σήμερα, υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι έπαιξε σημαντικό ρόλο σε διάφορες εποχές, (Πρωτοκυκλαδική, Αρχαϊκή, Κλασική, Ρωμαϊκή), στα δε ευρήματα περιλαμβάνονται τάφοι από την πρώιμη εποχή του χαλκού, αρχιτεκτονικά μέλη από οικίες και άλλα κτήρια όπως βοηθητικοί χώροι ιερών, ερείπια Δωρικού ναού (500 π.Χ.) βωμός αφιερωμένος στην Εστία Ίσθμια των κλασικών χρόνων. Ακόμα, γκραβούρες του 15ου και 17ου αιώνα, σημειώνουν την ύπαρξη κάστρου, καθώς και ευρήματα που χρονολογούνται στους μεσαιωνικούς χρόνους. Το Δεσποτικό έχει ενταχθεί στο κοινοτικό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών NATURA 2000, ως τόπος κοινοτικής σημασίας.

3. Ο καθεδρικός ναός της Παναγίας που αποτελεί το κόσμημα της Πάρου και γενικότερα των Κυκλάδων. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και αρχαιότερα μνημεία σε πανορθόδοξη κλίμακα, ενώ παραμένει το σπουδαιότερο παλαιοχριστιανικό μνημείο σε μέγεθος μετά τον Αγ. Δημήτριο και την Αχειροποίητο της Θεσσαλονίκης.

Θα είναι σημαντικό επίτευγμα για το νησί μας, να εντάξουμε τα τρία αυτά μνημεία στο πρόγραμμα της παγκόσμιας κληρονομιάς υπό την προστασία της UNESCO. Η ανάδειξή τους θα είναι παγκόσμια και τα οφέλη για τον τόπο μας μεγάλα.

Παναγιώτης Δημόπουλος