Προσέχουμε για να έχουμε

PRWTO_THEMA_1.jpg

Τα φετινά στοιχεία για τις βροχοπτώσεις στο νησί μας τα λένε όλα. Το 2017 στους τέσσερις πρώτους μήνες του χρόνου –που σημειώνονται οι περισσότερες βροχές- η βροχόπτωση ήταν 218 χιλιοστά, ενώ το ίδιο ακριβώς χρονικό διάστημα το 2018 ήταν μόλις 120 χιλιοστά! Ακόμα πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο φετινός Απρίλιος, που τα χιλιοστά βροχόπτωσης ήταν μηδέν!

Από 1η Ιανουαρίου 2017 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2017 τα νερά από τη βροχή ήταν 330 χιλιοστά, έναντι των άνω από 380 χιλιοστά, που ήταν άλλες χρονιές.

Η μείωση των βροχοπτώσεων είναι χαρακτηριστικό όχι μόνο της χώρας μας, αλλά όλου του πλανήτη. Ακόμα, η ήδη παρατηρούμενη μείωση των βροχοπτώσεων του περασμένου αιώνα στην Ελλάδα, αναμένεται ότι θα συνεχισθεί και στον 21ο αιώνα, με συνέπεια στο τέλος του τρέχοντος αιώνα οι βροχοπτώσεις να μειωθούν περισσότερο από 15%.

Ο καθηγητής του τμήματος Φυσικής του πανεπιστημίου Πατρών και του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, Αθανάσιος Αργυρίου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ δήλωσε: «Λόγω της εκτεταμένης ακτογραμμής της χώρας, πολλές περιοχές διατρέχουν κίνδυνο από την αύξηση της στάθμης της θάλασσας, η οποία εκτιμάται από 0,2 έως 2 μέτρα». Επίσης, ο ίδιος σημειώνει: «Αναμένεται μείωση των βροχοπτώσεων μεταξύ 5% έως 9%, αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3 με 4,5 βαθμούς Κελσίου, αύξηση της έντασης της ηλιακής ακτινοβολίας, καθώς και αύξηση της έντασης των μελτεμιών».

Η Πάρος

Το νησί μας για την ώρα έχει επάρκεια νερού. Επάρκεια… που μπορεί να παραμείνει, αν υπάρχει λελογισμένη χρήση.

Στο νησί μας σήμερα υπάρχουν 17000 ρολόγια νερού και κάθε χρόνο υπάρχει μία αύξησή τους από 2 έως 3%.. Η ΔΕΥΑ Πάρου έχει 35 γεωτρήσεις. Όμως στην Πάρο υπάρχουν συνολικά 500 γεωτρήσεις, που σημαίνει ότι οι περισσότερες διαχειρίζονται προς ίδιον όφελος των ιδιωτών. Οι γεωτρήσεις από ιδιώτες μπορεί να είναι μικρότερες, αφού δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 100 μέτρα βάθος και να αντλούν την ώρα από 4 έως 5 κυβικά, αλλά σε σύνολο όλοι κατανοούμε τι νερό αντλούν. Για τις περισσότερες ιδιωτικές γεωτρήσεις υπάρχει μία άγνοια από τις Αρχές. Τα πάντα σχεδόν επαφίενται στον πατριωτισμό των πολιτών… Στο νησί μας ο μοναδικός Οργανισμός που δίνει «επίσημα» νερό για αγροτικές εργασίες είναι ο Τ.Ο.Ε.Β. (Τοπικός Οργανισμός Εγγείων Βελτιώσεων), στη Νάουσα. Παρά ταύτα, άδειες γεωτρήσεων δίνονται ακόμα, δίχως όμως να έχει άποψη γι’ αυτές η ΔΕΥΑΠ ή ακόμα και η δημοτική αρχή.

Μέτρα εξοικονόμησης

Η ΔΕΥΑΠ τα τελευταία χρόνια κάνει προσπάθειες για μέτρα εξοικονόμησης της κατανάλωσης υδάτων.

Το πρώτο μέτρο είναι οι άμεσες επιδιορθώσεις βλαβών και γι’ αυτό λειτουργεί συνεργείο καθημερινά επί 24 ώρες, με συνεργεία επιφυλακής.

Μεσοπρόθεσμα η ΔΕΥΑΠ πραγματοποιεί έργα σε «κομμάτια» του δικτύου και αντικατάσταση ελαττωματικών περιοχών δικτύων. Προτεραιότητα έχει σε αντικατάσταση δικτύων που σπάνε, σε καθαρισμό βουλωμένων (εμφύσηση) δικτύων και επέκταση αυτών, για να δοθεί νερό και σε άλλες περιοχές. Κύριος πάντως στόχος είναι η ολοκλήρωση του έργου της αφαλάτωσης στην Παροικιά

Αφαλάτωση

Το έργο της αφαλάτωσης στην Παροικιά είναι σε πολύ καλό δρόμο και όλοι αναμένουν με αγωνία τις πρώτες υδραυλικές δοκιμές που προγραμματίζονται για τα μέσα Ιουνίου 2018.

Για την ώρα γίνονται οι τελευταίες παραγγελίες υλικών για τη λειτουργία της και αναμένεται η σύνδεση με το δίκτυο της ΔΕΗ για την ηλεκτροδότησή της. Για να αντιληφθεί ο αναγνώστης μας τη βοήθεια που θα δώσει το έργο της αφαλάτωσης πρέπει να σημειώνουμε ότι η Παροικιά έχει ανάγκη τους μήνες εκτός θερινής σαιζόν περί τα 1000 κυβικά νερού ημερησίως και τους θερινούς μήνες περί τα 3000 κυβικά ημερησίως, για την υδροδότησή της. Η αφαλάτωση θα είναι σε θέση να δώσει σε καθημερινή βάση περί τα 2500 κυβικά. Το νερό που θα δίνει θα φτάνει εκτός της Παροικιάς έως και την Αλυκή. Φυσικά, το κόστος θα είναι πολύ μεγάλο για την αφαλάτωση (λόγω ηλεκτρικού ρεύματος) και γι’ αυτόν τον λόγο η συγκεκριμένη μονάδα θα έχει λειτουργία ανάλογα με τις ανάγκες που θα υπάρχουν, ώστε να «βοηθάει» τις ανάγκες από τις γεωτρήσεις.

Ακόμα, σημειώνουμε ότι η ΔΕΥΑΠ πληρώνει αυτή τη στιγμή ετησίως για λογαριασμούς της στη ΔΕΗ περίπου τις 800.000 ευρώ. Τέλος και αυτό έχει μία ιδιαίτερη σημασία, πρέπει να σημειώσουμε, ότι, η ΔΕΥΑΠ δεν οφείλει ούτε ένα ευρώ, όχι μόνο στη ΔΕΗ, αλλά και σε κανέναν εξωτερικό συνεργάτη, κάτι που στο παρελθόν δεν ήταν και κανόνας…

Εξοικονόμηση ενέργειας

Ο μεγάλος βραχνάς των καταναλώσεων ηλεκτρικής ενέργεια για τη λειτουργία της ΔΕΥΑΠ θα αντιμετωπιστεί με δράσεις εξοικονόμησης χρημάτων. Έτσι, θα εγκατασταθούν σταθμοί μέσης τάσης στους βιολογικούς καθαρισμούς και συστοιχίες πυκνωτών στα αντλιοστάσια και στις γεωτρήσεις.

Επίσης, σε αρχική φάση βρισκόμαστε στην κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 500 κιλοβάτ, με στόχο τον ενεργειακό συμψηφισμό. Σε αυτό βοηθάει η ηλεκτρική πλέον διασύνδεση του νησιού μας με το ηπειρωτικό δίκτυο.

Έργα

Μεταξύ των μεγάλων έργων –που είναι στόχος για τη ΔΕΥΑΠ- είναι το εγκεκριμένο για τον αγωγό μεταφοράς ύδατος από την Αγία Υπακοή (Κώστος), στη Δεξαμενή Παροικιάς.

Σημειώνουμε ότι το υφιστάμενο δίκτυο που υπάρχει σήμερα είναι παλιό και υπολογίζεται ότι με την αντικατάστασή του θα υπάρξει μείωση των διαρροών έως και περίπου 10%!

Ο στρατηγικός όμως στόχος της ΔΕΥΑΠ είναι ο προγραμματισμός για την αξιοποίηση των επεξεργασμένων λυμάτων – νερών για πότισμα του βιολογικού της Παροικιάς, για τον οποίον υπάρχει περιβαλλοντική αδειοδότηση και με προμελέτη για την εν όλο αδειοδότησή του. Ακόμα, ένα έργο μικρής κλίμακας υπάρχει με τη χρηματοδότηση της ΔΕΥΑΠ, για τη διύλιση του νερού στον βιολογικό της Μάρπησσας. Στόχος γι’ αυτό το έργο είναι να ποτιστεί για την αναδάσωσή του ο λόφος του Αγίου Αντωνίου.

Πισίνες

Τυπικά από το Γ.Π.Σ. απαγορεύεται στην Πάρο η κατασκευή πισίνας. Αυτά γράφει το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο. Ας πάμε και στην πραγματικότητα τώρα. Αστυνόμευση από τη ΔΕΥΑΠ για τις πισίνες δεν μπορεί να γίνει. Ο μόνος τρόπος αντίδρασής της είναι η «τιμωρία» με αύξηση του κυβικού για τις μεγάλες καταναλώσεις. Βέβαια ούτε αυτό το μέτρο είναι πρόβλημα για τους κατέχοντες…

Τέλος, υπάρχουν σκέψεις σε περίπτωση με την οποία υπάρχει μεγάλο θέμα με την υδροδότηση του νησιού να υπάρχουν τμηματικές διακοπές της ύδρευσής τους.

Διαρροές παλαιότητα δικτύου

Η αλήθεια για το δίκτυο ύδρευσης της Πάρου είναι μία! Το δίκτυο είναι παλιό. Η πλειονότητα του δικτύου είναι από σωλήνες PVC που πλέον δε χρησιμοποιούνται.

Έτσι, η ΔΕΥΑ Πάρου έχει πάρει απόφαση να τους αντικαταστήσει παντού, με σωλήνες πολυαιθυλενίου. Κανείς δε γνωρίζει το ακριβές νούμερο που κάνει λόγο για τις διαρροές νερού που υπάρχουν. Το 10% από διαρροή ίσως να είναι ένας μετριοπαθής αριθμός. Σημειώνουμε ακόμα, ότι κατά την περσινή περίοδο η ΔΕΥΑΠ δέχθηκε περίπου 1200 κλήσεις για βλάβες στο δίκτυό της και οι περισσότερες αφορούσαν σπασίματα αγωγών.

Στα άμεσα μέτρα της εταιρείας είναι η αγορά 1000 τεμαχίων περιοριστών ροής για βρύσες και ντουζιέρες. Πρόκειται για ένα μικρό εξάρτημα που προσαρμόζεται στη βρύση (κάτι σαν τα μικρά φιλτράκια) και σταθεροποιεί τη ροή έως 6 λίτρα την ώρα. Η ΔΕΥΑΠ τους παραπάνω περιοριστές ροής θα τους διαθέσει δωρεάν στο κοινό.

Τέλος, σε συνεργασία με εργολάβο θα υπάρξει συνεργείο, το οποίο θα ανιχνεύσει για αφανείς διαρροές. Αυτή η εργασία θα γίνει μετά τον Σεπτέμβριο, ώστε να βρεθούν οι «κρυφές» διαρροές που υπάρχουν στο δίκτυο.

Προτροπές εξοικονόμησης νερού

Η ΔΕΥΑ Πάρου δίνει μέσα από την ηλεκτρονική της σελίδα μερικές συμβουλές για την εξοικονόμηση νερού και φυσικά της τσέπης μας.

Όπως σχετικά σημειώνει: «Σε αρκετές περιπτώσεις ο λογαριασμός του νερού είναι «φουσκωμένος» λόγω διαρροών που είτε δεν αντιλαμβάνονται έγκαιρα οι ιδιοκτήτες (η διαρροή γίνεται στο εξωτερικό τμήμα του δικτύου ύδρευσης της κατοικίας) είτε δε δίνουν την δέουσα σημασία (όταν π.χ. στάζει μια βρύση). Μια βρύση που στάζει, όσο κι αν δείχνει…αθώο, είναι δυνατόν να επιβαρύνει την κατανάλωση με τουλάχιστον μισό κυβικό νερού το μήνα».

Στο λουτρό

Περισσότερο από το 50% της κατανάλωσης νερού ενός νοικοκυριού γίνεται στο χώρο του μπάνιου, με τη χρήση της τουαλέτας κατά κύριο λόγο και της μπανιέρας ή ντουζιέρας κατά δεύτερο να αποτελούν τους βασικούς «υπεύθυνους».

Σημειώνεται πως μία σημαντική ποσότητα του νερού που χρησιμοποιούμε στο λουτρό σπαταλιέται επί της ουσίας άσκοπα (ανοιχτές βρύσες, διαρροή στο καζανάκι, μεγάλη διάρκεια ντους κ.α.), κάτι που μπορούμε να περιορίσουμε σχετικά εύκολα και έτσι να επιτύχουμε μεγάλη εξοικονόμηση χωρίς παράλληλα να χρειαστεί να περιορίσουμε τις καθημερινές μας συνήθειες.

Ειδικότερα:

- Ελέγχουμε για τυχόν διαρροή στο καζανάκι της τουαλέτας και αντικαθιστούμε τα φθαρμένα ή διαβρωμένα μέρη. Τα περισσότερα εξαρτήματα εγκαθίστανται εύκολα, ενώ το κόστος τους είναι μικρό. Επίσης, ελέγχουμε αν στάζουν οι υπόλοιπες βρύσες που βρίσκονται στο λουτρό (νιπτήρα και μπάνιου).

- Δεν πετάμε διάφορα απορρίμματα στη τουαλέτα (π.χ. αποτσίγαρα), αναγκάζοντάς μας να χρησιμοποιούμε συχνότερα το καζανάκι.

- Εάν το καζανάκι είναι παλιό, το αντικαθιστούμε με κάποιο που να διαθέτει σύστημα διπλής ροής. Τα καζανάκια αυτά έχουν δύο κουμπιά και συγκεκριμένα ένα για μικρή και ένα για μεγαλύτερη ροή νερού, ανάλογα με την ανάγκη. Εάν δεν είναι εύκολη η αντικατάσταση, μπορούμε να τοποθετήσουμε μέσα στη δεξαμενή από το καζανάκι ένα πλαστικό μπουκάλι με νερό, έτσι ώστε να μειωθεί ο όγκος του νερού.

- Αποφεύγουμε το μπάνιο σε μπανιέρα γεμάτη με νερό, προτιμώντας τα σύντομα ντους. Επίσης, μπορούμε να συγκεντρώνουμε σε ένα κουβά το κρύο νερό που βγάζει η βρύση μέχρι να έρθει το ζεστό. Το νερό που συγκεντρώνουμε μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε αργότερα στην τουαλέτα ή σε άλλες δουλειές του σπιτιού (π.χ. σφουγγάρισμα).

- Μειώνουμε ένα με δύο λεπτά τη διάρκεια χρήσης του ντους. Σημειώνεται πως για κάθε ένα λεπτό χρήσης του ντους γίνεται κατανάλωση περίπου 20 λίτρων νερού.

- Αντικαθιστούμε το «τηλέφωνο» της ντουζιέρας με κάποιο άλλο χαμηλότερης ροής. Στο εμπόριο κυκλοφορούν βρύσες στις οποίες μπορεί να ρυθμιστεί η ροή, χωρίς να επηρεαστεί η αναλογία ζεστού και κρύου νερού.

- Όταν σαπουνίζουμε τα χέρια, βουρτσίζουμε τα δόντια ή ξυριζόμαστε, κλείνουμε τη βρύση για να μην τρέχει άσκοπα το νερό και την ανοίγουμε μόνο όταν χρειαζόμαστε νερό για το ξέπλυμα.

- Επαναχρησιμοποιούμε τις πετσέτες σώματος και προσώπου. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται ο όγκος των άπλυτων ρούχων και κατά συνέπεια η χρήση του πλυντηρίου. Χρησιμοποιούμε δε το πλυντήριο ρούχων μόνο όταν γεμίζει με άπλυτα.

Επιπλέον, στην αγορά υπάρχουν συστήματα που βοηθούν στο να συγκεντρώνουμε το νερό από το νιπτήρα και το μπάνιο σε ειδική δεξαμενή, από την οποία θα τροφοδοτείται το καζανάκι, περιορίζοντας έτσι αισθητά την κατανάλωση νερού.

Στην κουζίνα

Για το μαγείρεμα και κυρίως για το πλύσιμο των πιάτων – οικιακών συσκευών καταναλώνεται περίπου το 30% του νερού που χρησιμοποιεί ένα μέσο νοικοκυριό. Όπως συμβαίνει στο λουτρό, έτσι και στην περίπτωση της κουζίνας μπορεί να γίνει σημαντική εξοικονόμηση στη χρήση του νερού με τους εξής τρόπους:

- Τοποθετούμε έναν ταχυθερμοσίφωνα στο νεροχύτη της κουζίνας, ώστε να τρέχει άμεσα το ζεστό νερό για το πλύσιμο των πιάτων. Η ενέργεια αυτή μειώνει παράλληλα τη δαπάνη σε ότι αφορά στην κατανάλωση ρεύματος.

- Επιλέγουμε το κατάλληλο σε χωρητικότητα σκεύος όταν μαγειρεύουμε. Όσο μεγαλύτερο είναι το σκεύος, τόσο περισσότερο νερό σπαταλούμε για το πλύσιμό του.

- Όταν πλένουμε τα πιάτα με το χέρι, πρέπει το πλύσιμο με το απορρυπαντικό να το κάνουμε είτε σε μια λεκάνη είτε στον ένα από τους δύο νεροχύτες και το ξέβγαλμα στον άλλο νεροχύτη με χαμηλή ροή νερού.

- Αφήνουμε τα λερωμένα πιάτα και σκεύη πρώτα να μουλιάσουν στο νερό, αντί να προσπαθούμε να τα καθαρίσουμε κατευθείαν κάτω από τρεχούμενη βρύση.

- Χρησιμοποιούμε το πλυντήριο πιάτων μόνο όταν γεμίσει πλήρως.

- Πλένουμε τα φρούτα, τα χόρτα και τα λαχανικά σε μία λεκάνη με νερό και όχι κάτω από συνεχώς ανοιχτή βρύση.

- Δε χρησιμοποιούμε το τρεχούμενο νερό για να ξεπαγώσει το κρέας ή άλλα παγωμένα τρόφιμα. Ξεπαγώνουμε τα τρόφιμα σταδιακά, τοποθετώντας τα στη συντήρηση του ψυγείου από το προηγούμενο βράδυ και αφήνοντάς τα στη συνέχεια εκτός ψυγείου για λίγο.

- Χρησιμοποιούμε το ίδιο ποτήρι για το πόσιμο νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας. Με τον τρόπο περιορίζουμε τον αριθμό των ποτηριών που πρέπει στη συνέχεια να πλυθούν. Ειδικά το καλοκαίρι έχουμε κρύο νερό σε μπουκάλια στο ψυγείο. Έτσι, δεν αφήνουμε τη βρύση να τρέχει κάθε φορά που θέλουμε ένα δροσερό ποτήρι νερό.

Θα πρέπει να σημειωθεί, επίσης, πως μπορούμε να συγκεντρώνουμε το νερό που χρησιμοποιούμε στη κουζίνα και το οποίο δεν περιέχει απορρυπαντικά (π.χ. το νερό από το πλύσιμο των λαχανικών) για να ποτίσουμε τα φυτά στις γλάστρες ή τον κήπο.

Στο μπαλκόνι και τον κήπο

Οι ανάγκες για το πότισμα των φυτών στο μπαλκόνι – για όσους τουλάχιστον διαθέτουν πράσινο στους εξωτερικούς χώρους της κατοικίας τους – και για την καθαριότητά του απαιτούν περί το 20% του νερού που καταναλώνει ένα σπίτι.

Μάλιστα, εκτιμάται πως σπαταλώντας το νερό με μέτρο για το πότισμα – καθάρισμα μπαλονιών ή κήπων μπορεί να γίνει εξοικονόμηση μεγαλύτερη των 1.000 λίτρων ή του ενός κυβικού μέτρου πόσιμου νερού. Οι βασικές πρακτικές εξοικονόμησης νερού για χρήση ποτίσματος και καθαρισμού είναι οι εξής:

- Ποτίζουμε τον κήπο νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα όταν η θερμοκρασία και η ταχύτητα του αέρα είναι χαμηλότερες. Αυτό μειώνει τις απώλειες νερού από την εξάτμιση.

- Χρησιμοποιούμε ποτιστήρι και όχι λάστιχο για το πότισμα, καθώς έτσι δεν ξοδεύουμε άσκοπα περισσότερη ποσότητα νερού από εκείνη που χρειάζονται τα φυτά.

- Αποφεύγουμε το υπερβολικό πότισμα των φυτών. Κατά γενικό κανόνα, τα φυτά στις γλάστρες χρειάζονται πότισμα κάθε δύο με τρεις μέρες το καλοκαίρι και περίπου μία φορά την εβδομάδα το χειμώνα. Επίσης, το γκαζόν χρειάζεται πότισμα μόνο κάθε πέντε με επτά ημέρες το καλοκαίρι και κάθε 10 έως 14 ημέρες το χειμώνα.

- Είναι προτιμότερη η εγκατάσταση αυτόματου ποτίσματος, καθώς έτσι γίνεται οικονομία στη χρήση του νερού. Φυσικά, ελέγχουμε ότι το σύστημα λειτουργεί σωστά και ότι δεν υπάρχουν διαρροές.

- Αποφεύγουμε την υπερβολική χρήση λιπασμάτων, η οποία αυξάνει τις ανάγκες των φυτών για νερό.

- Επιλέγουμε φυτά που είναι ανθεκτικά στις ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής και τα οποία δεν έχουν μεγάλες ανάγκες σε νερό.

- Για τον καθαρισμό του μπαλκονιού ή της αυλής χρησιμοποιούμε σκούπα αντί για τρεχούμενο νερό. Επίσης, αποφεύγουμε την εγκατάσταση σιντριβανιών στον κήπο, εκτός κι αν το νερό που χρησιμοποιεί η συγκεκριμένη διακοσμητική κατασκευή ανακυκλώνεται.

Αξίζει να αναφερθεί, τέλος, πως σημαντικές απώλειες νερού παρατηρούνται στην περίπτωση που κάποιος πλένει το αυτοκίνητό του με τη χρήση λάστιχου.

Εξοικονόμηση επιτυγχάνεται αν το σαπούνισμα και κατόπιν το ξέπλυμα του οχήματος γίνεται με έναν κουβά και σφουγγάρι και όχι με τρεχούμενο νερό από τη βρύση.