Τι γίνεται με τον φάρο του Αγ. Φωκά Παροικιάς

Στο πλαίσιο των ενεργειών του συλλόγου του παραδοσιακού οικισμού Παροικιάς, έγινε αποτύπωση του συγκροτήματος του φάρου στον Άγιο Φωκά, με 3D Laser Scanning για την αποκατάστασή του.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του συλλόγου: «[…] Αυτή είναι μια τεχνική τρισδιάστατης σάρωσης, αποτύπωσης και απεικόνισης αντικειμένων. Στην περίπτωση μας, έγινε σάρωση από 12 διαφορετικές θέσεις, και τα δεδομένα θα συνδεθούν σε ειδικό πρόγραμμα, για να δώσουν την τελική τεκμηρίωση υπάρχουσας κατάστασης και έγχρωμη τρισδιάστατη αποτύπωση η οποία θα έχει ακρίβεια ενός εκατοστού. Στην αποτύπωση αυτή, θα μπορούν να γίνουν μετρήσεις και να εξαχθούν συμπεράσματα για τα περαιτέρω στάδια μελέτης.

Η διαδικασία αυτή, χρησιμοποιείται στην αρχαιολογία για διαφύλαξη της ανασκαφικής εικόνας (μοντέλο – μακέτα – αντίγραφο), για αντικατάσταση του εύθραυστου ευρήματος σε φυσική κλίμακα, ή υπό κλίμακα για εποπτική χρήση σε εκθεσιακούς χώρους. Ο συμπατριώτης μας από τον Κώστο, μακετίστας, Νίκος Παντελαίος, ο οποίος έκανε την αποτύπωση συνεργάζεται με εφορείες αρχαιοτήτων για αποτύπωση και ένα προς ένα αναπαραγωγή ταφικών συνόλων, ψηφιδωτών και αρχαιολογικών ευρημάτων. Την όλη εργασία, μας την παρέχει δωρεάν, αναλώνοντας χρόνο από τις πολύτιμες διακοπές του. Τον ευχαριστούμε βαθύτατα (…).

Η εργασία παρ’ όλο που με την ψηφιακή απεικόνιση διευκολύνεται και γίνεται ακριβέστατη, δεν παύει να είναι χρονοβόρα. Είμαστε ακόμα στα πρώτα στάδια, και ανεξάρτητα από την τελική έκβαση, θέλουμε να εξαντλήσουμε όλα τα περιθώρια δυνατοτήτων που έχουμε. Από ότι γνωρίζουμε, η μέθοδος αυτή, δεν έχει χρησιμοποιηθεί για κανένα άλλο φαρικό συγκρότημα. Το κόστος είναι μεγάλο, χρησιμοποιείται μόνο σε εξαιρετικά ευπαθείς αρχαιολογικές ανακαλύψεις, και είμαστε απίστευτα τυχεροί που μας παρέχεται από τον συμπατριώτη μας, δωρεάν. Θεωρούμε ότι η αποκατάσταση του φάρου του Αγίου Φωκά, πρέπει να γίνει, και λόγω κατάστασης του, σύντομα. Με την ευκαιρία του παρόντος, καλούμε όποιους έχουν ιστορικά στοιχεία (φωτογραφίες, έγγραφα ή ακόμα και προφορικές αφηγήσεις) να επικοινωνήσουν μαζί μας.

Επίσης, κάνουμε έκκληση στους ντόπιους συναδέλφους μηχανικούς, αν θέλουν, να βοηθήσουν στην ολοκλήρωση του φακέλου. Η εργασία είναι 100% εθελοντική, γίνεται στον ελεύθερο χρόνο μας, και για αυτό, δυστυχώς αργή (…)».

Η Λαϊκή Συσπείρωση

Για τους κινδύνους από τα ουσιαστικά γκρεμίσματα που υπάρχουν στον φάρο του Αγ. Φωκά, η Λαϊκή Συσπείρωση Πάρου, υπό τον τίτλο: «Μέτρα προστασία τώρα», δημοσιοποίησε στις 17/8/2018 την παρακάτω ανακοίνωση:

«Τα κτήρια του φάρου του Αγίου Φωκά δεν είναι απλώς ερειπωμένα, είναι επικίνδυνα για τη σωματική ακεραιότητα και τη ζωή όσων τα επισκέπτονται.

Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας μέσω του Πολεμικού Ναυτικού και της υπηρεσίας Φάρων έχουν ακέραια την ευθύνη για ότι συμβεί, πράγμα που απευχόμαστε. Χωρίς μια στοιχειώδη περίφραξη, που να αποτρέπει την είσοδο των επισκεπτών στα κτήρια, με δυο πινακίδες στα ελληνικά μόνο (!) «απαγορεύεται η είσοδος, κίνδυνος ατυχήματος», έχουν εκπληρώσει το καθήκον τους για τη προστασία αυτών που επισκέπτονται το χώρο. Δεκάδες επισκέπτες μεταβαίνουν στο συγκεκριμένο σημείο, ιδιαίτερα την ώρα του ηλιοβασιλέματος για φωτογράφηση. Η πρωτοβουλία του συλλόγου του παραδοσιακού οικισμού να προχωρήσει στη σύνταξη μελέτης αποκατάστασης των κτηρίων στην αρχική τους μορφή και η σχετική αξιοποίηση τους προφανώς είναι αξιέπαινη και ίσως ευαισθητοποιήσει τους αρμόδιους.

Όμως μπροστά στην αδιαφορία που επιδεικνύουν μέχρι σήμερα, δεν μπορεί να αδιαφορεί και ο δήμος Πάρου. Άμεσα πρέπει να περιφράξει το χώρο, να τοποθετηθούν ξενόγλωσσες απαγορευτικές πινακίδες και ας έρθουν οι ανεύθυνοι –υπεύθυνοι να ζητήσουν τα ρέστα.

Εμείς από τη μεριά μας ζητάμε από το πρόεδρο και το δήμαρχο να φέρουν το θέμα της αποκατάστασης και της αξιοποίησης των κτηρίων του φάρου του Αγ. Φωκά, στο πρώτο δημοτικό συμβούλιο σαν θέμα ημερήσιας διάταξης».

Η πραγματικότητα…

Τα κτίρια του φάρου στον Άγιο Φωκά –για τα οποία καμία σοβαρή προσπάθεια δεν υπήρξε έως σήμερα- ανήκουν στην υπηρεσία φάρων του πολεμικού ναυτικού.

Πλην μία επικοινωνίας που υπήρχε μεταξύ δήμου Πάρου και υπηρεσίας φάρων το 2004, ουδεμία άλλη ενέργεια έχει γίνει. Κατά καιρούς απλά υπάρχουν κάποιες αναφορές φορέων.

Αν αναλογιστούμε τις μνημονιακές συνθήκες που επικρατούν στον δημόσιο τομέα και την υποστελέχωση που υπάρχει στο πολεμικό ναυτικό σε παρόμοιες υπηρεσίες, όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουν εκατοντάδες υποθέσεις παρόμοιων κτισμάτων στην Ελλάδα, οι οποίες είναι στοιβαγμένες σε κάποιες ντουλάπες… Η υπηρεσία φάρων του πολεμικού ναυτικού –η οποία πραγματικά δείχνει μία ξεχωριστή αγάπη και ενδιαφέρον για όλα αυτά τα κτιριακά κειμήλια- αναδεικνύει παρόμοιες υποθέσεις φάρων και τις μετατρέπει σε παραθεριστικές κατοικίες αξιωματικών του πολεμικού ναυτικού. Μία τέτοια ενέργεια έχει επισήμως και η παραπάνω υπηρεσία για τον Αγ. Φωκά. Η διαφορά όμως είναι ότι τα δύο εκ των τριών κτιρίων στο Αγ. Φωκά, είναι μικρά και δεν προσφέρονται για παραθεριστικές κατοικίες.

Το μοναδικό σενάριο που να έχει βάση για την εκμετάλλευση αυτού του αναξιοποίητου κτιριακού θησαυρού για την Παροικιά και τους κάλλους που έχει στο σημείο που βρίσκεται είναι μόνο η αποκατάσταση των κτιρίων για κάποιον κοινωφελή σκοπό με τη συνδρομή φορέα (π.χ. δήμος Πάρου).

Τέλος, ο φάρος του Αγ. Φωκά κατασκευάστηκε το 1867 από την Γαλλική εταιρεία φάρων. Το ύψος του πύργου του είναι 10 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 14 μέτρα. Βρίσκεται στην περιοχή Κρωτήρι και δίπλα του σώζεται εγκαταλελειμμένο το σπιτάκι του φαροφύλακα.