Παριανές Μνήμες: Η γιορτή των λουλουδιών

Ο μήνας Μάιος πήρε το όνομα του από την Μαία, η οποία σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία ήταν μια από τις Πλειάδες και μητέρα του θεού Ερμή. Κατά μία άλλη εκδοχή η προέλευση του ονόματος αποδίδεται στη ρωμαϊκή θεότητα Μάγια, η οποία ήταν σύζυγος του Ήφαιστου. 

Στα ρωμαϊκά χρόνια από τις 28 Απριλίου ως τις 2 Μαΐου διαρκούσε ο εορτασμός προς τιμήν της Φλώρας, Θεάς της βλαστήσεως. Οι αρχαίοι Έλληνες, οι οποίοι ήταν γνωστοί φυσιολάτρες, συνήθιζαν να γιορτάζουν την έλευση της άνοιξης και την άνθιση των λουλουδιών, με τα Ανθεστήρια ή Διονύσια. Τα Ανθεστήρια ήταν η πρώτη καθιερωμένη γιορτή των λουλουδιών και γιορτάζονταν κάθε χρόνο από την 11η ως την 13η ημέρα του μηνός Ανθεστηριώνος, δηλαδή 2 με 4 Φεβρουαρίου. 

Τα Ανθεστήρια γιορτάζονταν αρχικά μόνο στην Αθήνα, αλλά με το πέρασμα των χρόνων απόκτησαν πανελλήνιο χαρακτήρα. Ήταν κατά κάποιο τρόπο θρησκευτική γιορτή, μιας και ήταν αφιερωμένη στον Θεό Διόνυσο. Τα Ανθεστήρια, κατά τη διάρκεια των οποίων πομπές με κανηφόρες που έφερναν άνθη βάδιζαν με μεγαλοπρέπεια προς τα ιερά. Σύμφωνα με το μύθο στα Ανθεστήρια «ανασταινόταν» ο σκοτωμένος θεός Ευάνθης, επίθετο του Διόνυσου, από το χυμένο αίμα του οποίου φύτρωσε η άμπελος. Αργότερα, με την επικράτηση του χριστιανισμού  ο εορτασμός της πρωτομαγιάς έπαψε να έχει θρησκευτικό-τελετουργικό χαρακτήρα και επικεντρώθηκε στη φύση και τα λουλούδια.

Στα σημερινά χρόνια μέρα των λουλουδιών είναι η πρωτομαγιά. Κάθε χρόνο την πρωτομαγιά πολύς κόσμος εξορμεί στην ύπαιθρο για να «πιάσει τον Μάη» Οι άνθρωποι οργανώνουν εκδρομές στις εξοχές και τα βουνά, και βρίσκονται έστω για λίγο κοντά ξανά στη φύση. Αυτό ίσως είναι και το μοναδικό έθιμο που συνδέει την πρωτομαγιά με την αρχαία εκδοχή της ως γιορτή των λουλουδιών.

Οι περισσότεροι πλέκουν το στεφάνι του Μάη από αγριολούλουδα και κυρίως με «Αμάραντα» ή κοινός «Προβάτσες». Σε μια κληματόβεργα, ή βέργα λυγαριάς, ή κισσού, αφού τη γυρίσεις στρογγυλή, δένεις πάνω της τα ματσάκια της αρεσκείας σου, από τα δώρα της φύσης, που έχεις μαζέψει.

Χρωματιστά όπως μαντελίδα, άγρια ορχιδέα, άγριο σκυλάκι, σπαθόχορτο ή άγρια γλαδιόλα, σπάρτο, λούπινο, κ.α., προσθέτοντας και τα αρωματικά όπως δεντρολίβανο, ρίγανη, φασκόμηλο, μάραθο, θυμάρι, λαδανιά, μυρτιά, σχινάρι, στάχυα σιταριού. 

Μερικοί που η καταγωγή τους ήταν από την Μικρά Ασία, σε κάθε στεφάνι έβαζαν, εκτός από λουλούδια, ένα σκόρδο για τη βασκανία, ένα αγκάθι για τον εχθρό κι ένα στάχυ για την καλή σοδειά. Το αυτοσχέδιο στεφάνι, το κρεμάμε στις πόρτες των σπιτιών μέχρι και την παραμονή του Αγίου Ιωάννη του Κλήδονα, στις 23 Ιουνίου, όπου και καίγεται σε μεγάλες φωτιές. 

Ας επισκεφθούμε τους αγρούς και τις πλαγιές, κι ας παρατηρήσουμε τα 700 περίπου είδη φυτών που υπάρχουν στο νησί.
 
Πηγές: α) «Κυκλάδες» Γαϊδουράγκαθα, ποιήματα και φίδια, του Χρίστου Γεωργούση β)Διαδίκτυο.