Μεταφορικό ισοδύναμο: Το μεγάλο τίποτα στα νησιά μας

Άλλη μία αδικία για τους νησιώτες -και μάλιστα αυτή τη φορά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και πολιτική απάτη- είναι το μέτρο του μεταφορικού ισοδυνάμου. Αυτό διότι σύμφωνα με μετριοπαθείς υπολογισμούς η εφαρμογή του απαιτεί ένα ποσό της τάξεως των 400 εκ. ευρώ σε ετήσια βάση. Δηλαδή, η κυβέρνηση προσπαθεί να μας πείσει ότι προχώρησε στην κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ για να εισπράξει 85 εκ. ευρώ και την ίδια στιγμή έχει τη δυνατότητα να δώσει υπό μορφή παροχών 400 εκ. ευρώ…

Το μέτρο

Από το καλοκαίρι το μέτρο του μεταφορικού ισοδυνάμου θα εφαρμοστεί σε μια προσπάθεια της κυβέρνησης να αποτρέψει αυξήσεις κυρίως σε βασικά αγαθά μετά την αύξηση του ΦΠΑ στο 24% και να διευκολύνει τους νησιώτες στις μετακινήσεις τους.

Η οικονομική ενίσχυση θα αποτελεί ουσιαστικά ένα βοήθημα για όλους όσοι ταξιδεύουν από και προς τα νησιά με το φθηνότερο μέσο μεταφοράς προκειμένου να μη χρεώνονται περισσότερα από αυτόν που ταξιδεύει για παράδειγμα με το υπεραστικό λεωφορείο. Έτσι, αν για παράδειγμα κάποιος πληρώνει εισιτήριο 20 ευρώ για ένα ταξίδι με λεωφορείο προς μια πόλη της ηπειρωτικής χώρας και ένας νησιώτης για να πάει προς το μέρος του που είναι η ίδια απόσταση 25 ευρώ, τότε θα παίρνει τα επιπλέον 5 ευρώ που αποτελεί τη διαφορά.

Πηγές του υπουργείου Ναυτιλίας σημείωναν ότι η φιλοσοφία του μέτρου είναι οι κάτοικοι της νησιωτικής χώρας να απολαμβάνουν τιμές σε προϊόντα και μεταφορές αντίστοιχες με αυτές των κατοίκων της υπόλοιπης χώρας με επιδότηση του κόστους. Την ευθύνη για την υλοποίηση του μέτρου έχει η Γενική Γραμματεία Αιγαίου, ενώ θα χρηματοδοτηθεί από πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και θα διασφαλίζει την ισοστάθμιση του κόστους μεταφοράς με αυτό της ηπειρωτικής Ελλάδας. Ελεγκτικός μηχανισμός θα είναι το Παρατηρητήριο Τιμών του υπουργείου Ανάπτυξης που θα ελέγχει τις τιμές μέσω δειγματοληπτικών ελέγχων σε προϊόντα που μεταφέρονται προς τα νησιά, κυρίως σε είδη πρώτης ανάγκης. Σχετικά με τη μεταφορά καυσίμων εξετάζεται σε δεύτερη φάση να γίνεται επιδότηση στην εταιρεία μεταφοράς ενώ θα δημοσιοποιείται και η επωνυμία της επιχείρησης.

Το κόστος στην 1η φάση θα ανέλθει σε περίπου 50.000.000 ευρώ και θα τριπλασιαστεί από την 1/1/2019. Τα χρήματα προς τους επιβάτες αναμένεται να δίνονται μέσω του Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, ενώ για τη μεταφορά εμπορευμάτων θα γίνεται από τους ενδιάμεσους φορείς που υπάρχουν για τα προγράμματα του επιχειρησιακού προγράμματος ανταγωνιστικότητας, ενώ εξετάζεται η συγχρηματοδότηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, πηγές του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, όπως αναφέρει το ΒΗΜΑ, σημείωναν ότι στην 1η φάση θα εντοπιστούν τυχόν αδυναμίες στην εφαρμογή του μέτρου, έτσι ώστε, να διορθωθούν άμεσα και στις αρχές του επόμενου έτους να λειτουργήσουν όλα χωρίς προβλήματα.

Πώς ξεκινά

Το μέτρο χρηματοδοτείται από το εθνικό ή το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, ενώ τίθεται σε εφαρμογή πιλοτικά τον Ιούλιο του 2018 σε Αγαθονήσι, Άγιο Ευστράτιο, Άγιο Μηνά, Αλιμία, Ανάφη, Αντίψαρα, Αρκιούς, Αρμάθια, Αστυπάλαια, Γυαλί, Δονούσα, Ερρικούσα, Ηρακλειά, Θύμαινα, Ικαρία, Κάλυμνο, Κάρπαθο, Κάσο, Καστελόριζο, Κίναρο, Κουφονήσια, Κω, Λέβιθα, Λειψούς, Λέρο, Λέσβο, Λήμνο, Μαθράκι, Μάραθο, Νίμο, Νίσυρο, Οθωνούς, Οινούσσες, Πάτμο, Σάμο, Σαμοθράκη, Σαρία, Στρογγύλη, Σύμη, Σύρνα, Σχοινούσα, Τέλενδο, Τήλο, Φαρμακονήσι, Φούρνους, Χάλκη, Χίο, Ψαρά και Ψέριμο.

Διαβάζοντας κάποιος προσεκτικά τα παραπάνω νησιά θα διαπιστώσει ότι το μέτρο άμεσα αφορά στο Νότιο Αιγαίο πολύ μικρά νησιά, που είναι ζήτημα αν σε όλα μαζί μένουν μερικές χιλιάδες κάτοικοι. Προφανώς οι εμπνευστές του μέτρου πιστεύουν ότι π.χ. στις Κυκλάδες δεν υπάρχει πρόβλημα και όλοι οι κάτοικοί τους αντιμετωπίζονται ως μεγαλο-εισπράκτορες τουριστικών επενδύσεων.

Ακόμα, στα νησιά που θα εφαρμοστεί το μέτρο εκτός Νοτίου Αιγαίου, είναι ή νησιά ακριτικά και δυσπρόσιτα ή νησιά που έχουν θέματα με το μεταναστευτικό ζήτημα και προσπαθεί η κυβέρνηση να «χρυσώνει» το χάπι.

Πώς θα δοθεί

Δικαιούχοι του Καταβαλλόμενου Μεταφορικού Κόστους θα είναι Έλληνες πολίτες και αλλοδαποί που διαμένουν στα νησιά (για τους δεύτερους απαιτείται άδεια διαμονής εν ισχύ), προσωρινοί αναπληρωτές και ωρομίσθιοι εκπαιδευτικοί, ιατροί υπόχρεοι υπηρεσίας υπαίθρου και ιατρικό προσωπικό, ωφελούμενες επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους στους δήμους εφαρμογής του προγράμματος.

Σχετικά με τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων το άρθρο 6 αναφέρει ότι η αίτηση επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του νόμου 1599/1986 ως προς τα δηλούμενα στοιχεία και συναίνεση για τη λήψη φορολογικών δεδομένων μέσω διαδικτύου με κωδικούς ΤΑΧΙSnet. Ήδη γίνεται επεξεργασία της συγκεκριμένης ηλεκτρονικής πλατφόρμας που θα βγει σύντομα στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με το άρθρο 7 αρμόδιες υπηρεσίες και όργανα για την υλοποίηση της διαδικασίας είναι η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου Οικονομικών, η Α.Α.Δ.Ε και οι δήμοι εφαρμογής του προγράμματος. Το άρθρο 8 αναφέρει ότι το Καταβαλλόμενο Μεταφορικό Κόστος καταβάλλεται στους δικαιούχους κατόπιν υποβολής αίτησης, διασταύρωσης των στοιχείων τους, επεξεργασίας των σχετικών δικαιολογητικών και πιστοποίησης του ύψους που αναλογεί στον εκάστοτε δικαιούχο.

Η κοροϊδία

Το μεταφορικό ισοδύναμο που θα εφαρμοστεί στη χώρα μας δεν έχει καμία σχέση με ότι ισχύει σε άλλες χώρες της Ε.Ε. Απλά και μόνο γίνεται μία αναφορά για ταληράκια ευρώ που θα δίνονται στους «ιθαγενείς» των νησιών μας.

Ούτε μία αναφορά για το πώς θα προφυλαχτούν ακόμα και αυτά τα λίγα ευρωλουλάκια από τις συνεχείς ανατιμήσεις που έχουμε στις Κυκλάδες, ούτε μία αναφορά για το πώς οι κάτοικοι των Κυκλάδων θα «προστατευθούν» από τα ακριβότερα εισιτήρια που υπάρχουν στη χώρα μας και αφορούν τις ακτοπλοϊκές γραμμές μας, ούτε μία αναφορά για τη διασφάλιση της τιμής των προϊόντων που φτάνει στον καταναλωτή των νησιών μας, ούτε μία αναφορά στη συγκράτηση των μεταφορικών προς Κυκλάδων. Απλά και μόνο για κάποια επιχορήγηση των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων με 4-5 ευρώ…

Το μεταφορικό ισοδύναμο -όπως το φέρνουν- δε θα αποτελέσει κανένα ουσιαστικά μοχλό ανάπτυξης για τα νησιά και κυρίως για τις μεταφορές και τα προϊόντα.

Οι τοπικοί βουλευτές

Οι τέσσερις βουλευτές των Κυκλάδων που σε άλλες περιπτώσεις είναι λαλίστατοι, δεν έχουν εκφράσει ως σήμερα το παραμικρό για το μεταφορικό ισοδύναμο και τα κενά που υπάρχουν σε αυτό.

Από την άλλη, ο κ. Ν. Συρμαλένιος, μιλώντας στην Υποεπιτροπή Νησιωτικών και Ορεινών Περιοχών της Βουλής, προσπάθησε με ήξεις-αφήξεις να πει ορισμένα πράγματα. Ο κ. Συρμαλένιος μιλώντας είπε: «[…]σε πρώτη φάση, είναι σαφές, ότι πρέπει ως ένα σοβαρό μέτρο νησιωτικότητας να ισχύσει για τους μόνιμους κατοίκους, για τα εμπορεύματα και για όλες τις επιχειρήσεις. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Επίσης, αυτό θα πρέπει να ισχύσει και για τα καύσιμα, τα οποία το τελευταίο διάστημα παίρνουν την ανιούσα και λόγω της διεθνούς κρίσης με το Ιράκ κ.ά. Αυτό, είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα.

Θα ήθελα να αναφέρω μόνον δύο παρατηρήσεις: Στην πρώτη φάση, την πιλοτική φάση, περιλαμβάνονται και κάποια λίγα νησιά των Κυκλάδων. Είναι τα τέσσερα νησιά, οι μικρές Κυκλάδες του Δήμου Νάξου, που δεν παίρνουν και τις χρηματοδοτήσεις μέχρι σήμερα αυτοτελώς, διότι υπάγονται σε έναν μεγαλύτερο Δήμο, δηλαδή, Δονούσα, Σχοινούσα, Κουφονήσια και Ηρακλειά (…).

Η δεύτερη παρατήρηση είναι να δούμε πώς θα ελεγχθούν οι τελικές τιμές που θα διαμορφώσουν οι επιχειρήσεις στα νησιά, διότι μέχρι σήμερα με το πρόσχημα των μεταφορικών και του αυξημένου Φ.Π.Α στο 24%, πράγματι, πολλές τιμές έχουν πάρει την ανιούσα προς την κατανάλωση. Επειδή ακριβώς αυτό πρέπει να ελεγχθεί, δηλαδή ναι μεν να ωφεληθεί ο επιχειρηματίας από το μεταφορικό ισοδύναμο, αλλά, ταυτόχρονα να μειώσει και τη τελική τιμή του προϊόντος που θα δίνεται στην αγορά και στους καταναλωτές (…)».

«Σου παίρνω δέκα και σου επιστρέφω ένα»

Ο βουλευτής του ΚΚΕ στον Νομό Ηρακλείου Κρήτης, Μανώλης Συντυχάκης, μιλώντας στην Υποεπιτροπή Νησιωτικών και Ορεινών Περιοχών της Βουλής ξεκαθάρισε πως το «μεταφορικό ισοδύναμο» δεν αντισταθμίζει, δεν συμψηφίζει τις απώλειες που είχαν οι νησιώτες εργαζόμενοι από όλα αυτά τα χρόνια των μνημονιακών, βάρβαρων, σκληρών και αντιλαϊκών πολιτικών.

Όπως είπε, η κυβέρνηση θέλει να αποπροσανατολίσει και να κοροϊδέψει το λαό των νησιών, για να αποδεχθεί το βαρύ κόστος που υφίσταται από την κατάργηση του μειωμένου συντελεστή του ΦΠΑ, τις αυξήσεις των προϊόντων και τα πανάκριβα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. «Τα 50 εκατ. δεν είναι τίποτα απ’ όσα έχασαν οι εργαζόμενοι όλα αυτά τα χρόνια», ανέφερε, εξηγώντας πως το μέτρο κινείται στη γνωστή λογική «σου παίρνω δέκα και σου επιστρέφω ένα».Επίσης, προειδοποίησε ότι το μεταφορικό ισοδύναμο μπορεί να μετατραπεί σε «αέρα κοπανιστό» για τους νησιώτες και σε επιδότηση για τους εφοπλιστές, λόγω των αυξήσεων στα εισιτήρια.

Ο κ. Μ. Συντυχάκης ανέπτυξε τις θέσεις του ΚΚΕ για μείωση των εισιτηρίων και των ναύλων των οχημάτων κατά 50%, για δωρεάν μεταφορά των ανέργων και των οικογενειών τους, για δωρεάν μεταφορά των στρατευμένων και των ΑμεΑ, για απρόσκοπτη και τακτική σύνδεση των νησιών, για την επαναφορά του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στα νησιά.