Στο στούντιο του ParosVoice.com και στην εκπομπή «Οι ειδήσεις… αλλιώς» με τον Νίκο Ραγκούση, βρέθηκαν ο Πρόεδρος Δημήτρης Σκιαδάς και ο Ταμίας Βασίλης Τριπολιτσιώτης του Συλλόγου Επαγγελματιών Αλιέων Παράκτιας Αλιείας Δήμου Πάρου «Ο Άγιος Νικόλαος».

Με αφορμή την αυριανή κινητοποίηση στο λιμάνι της Παροικιάς, οι δύο εκπρόσωποι του κλάδου περιέγραψαν με γλαφυρότητα και σφοδρότητα τα πολύπλευρα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, από την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και την πληθώρα θηλαστικών που καταστρέφουν τα δίχτυα τους, μέχρι τα τέλη κυκλοφορίας, το VMS και την εγκατάλειψη του πρωτογενούς τομέα. Η συζήτηση αποτέλεσε έναν καταιγισμό καταγγελιών, αλλά και μια εναγώνια έκκληση προς την πολιτεία και την τοπική κοινωνία να στηρίξουν έναν κλάδο που σβήνει σιγά-σιγά.

Ένα «καλημέρα» γεμάτο αγωνία

Η εκπομπή ξεκίνησε με τους τυπικούς χαιρετισμούς, αλλά γρήγορα ο τόνος έγινε βαρύς. Ο Νίκος Ραγκούσης υποδέχθηκε τους καλεσμένους του, επισημαίνοντας ότι βρίσκονται «σε μια δύσκολη θέση» και ότι ήρθαν «μέσω του σταθμού να εκφράσουν τα προβλήματά τους και να δείξουν ακριβώς πού βρίσκονται». Ο Πρόεδρος Δημήτρης Σκιαδάς, μιλώντας εξ ονόματος όλων των αλιέων, τόνισε ότι η παρουσία τους δεν είναι απλώς μια ενημέρωση, αλλά μια κραυγή αγωνίας: «Ήρθαμε να δείξουμε πού βρισκόμαστε», είπε χαρακτηριστικά, υπονοώντας ότι ο κλάδος οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια στην εξαφάνιση.

Από την πλευρά του, ο Ταμίας Βασίλης Τριπολιτσιώτης πρόσθεσε ότι η συμμετοχή του στην εκπομπή έχει στόχο «να δώσουμε τη δικιά μας φωνή και το δικό μας αγώνα στα προβλήματα που μας μαστίζουν την αλιεία», προβλήματα που, όπως είπε, «έχουν σε γενικό σκοπό, όπως πάμε, δηλαδή την αφάνισή της». Η φράση αυτή έμελλε να αποτελέσει τον προάγγελο μιας συζήτησης που ανέδειξε τη συστημική κρίση του κλάδου.

Η αυριανή κινητοποίηση: «Ειρηνικά, αλλά αποφασιστικά»

Ο Νίκος Ραγκούσης έθεσε αμέσως το πλαίσιο της συζήτησης, υπενθυμίζοντας ότι οι αλιείς έχουν αποφασίσει, σε συντονισμό με επαγγελματίες αλιείς όλης της χώρας, να προχωρήσουν σε κινητοποίηση. Ο Πρόεδρος Σκιαδάς επιβεβαίωσε: «Αύριο καλούμε όλα μας τα μέλη του συλλόγου και όσοι θέλουν να συμπαρασταθούν στον αγώνα μας». Η πρόσκληση δεν απευθύνεται μόνο στους άμεσα ενδιαφερόμενους, αλλά σε «όλη την πολιτεία», καθώς, όπως εξήγησε, «αυτή τη στιγμή όλα μας τα χρόνια είχαμε το ένα πάνω στο άλλο και ξαφνικά μας βγήκε και το πετρέλαιο». Το αποτέλεσμα είναι ότι «αδυνατούν τα σκάφη γενικά όλα μέσης και παράκτιας αλιείας να βγουν στη δουλειά».

Η κινητοποίηση θα πραγματοποιηθεί αύριο, Τετάρτη, στις 10 το πρωί, στο λιμάνι της Παροικιάς, στην προβλήτα όπου δένει το πλοίο «Μπλού Σταρ». Οι αλιείς θα συγκεντρωθούν χωρίς τα σκάφη τους, λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών, όπως διευκρίνισε ο κ. Σκιαδάς: «Λόγω καιρικών συνθηκών δεν θα μπορέσουμε να μεταφέρουμε τα σκάφη μας. Θα είμαστε οι αλιείς και από εκεί και πέρα θα εκφράσουμε τα προβλήματά μας». Η διαμαρτυρία θα είναι ειρηνική: «Δεν θέλουμε να παρεμποδίσουμε ούτε την ακτοπλοΐα ούτε τίποτα. Ειρηνικά και να μας ακούσει η πολιτεία και μέσω της πολιτείας να εκφράσουμε τα προβλήματά μας».

Το πετρέλαιο: Η «χαριστική βολή» που έφερε τα πάντα στο κόκκινο

Ο παρουσιαστής εστίασε αμέσως σε ένα από τα πιο καυτά ζητήματα: τις τιμές του πετρελαίου. «Η χαριστική βολή από ό,τι καταλαβαίνουμε είναι οι τιμές του πετρελαίου πλέον που έχουν ξεφύγει και δεν μπορείτε να λειτουργήσετε τα σκάφη σας», παρατήρησε. Ο κ. Τριπολιτσιώτης επιβεβαίωσε με έμφαση: «Βεβαίως είναι η τιμή του πετρελαίου γιατί κάθε εβδομάδα είναι αυξανόμενη». Το αποτέλεσμα είναι οδυνηρό: «Το αποτέλεσμα έχει να μην μπορείς να πας εκεί που θες. Πηγαίνεις όλο σε κοντινά σημεία, προσέχεις και έχει αποτέλεσμα ούτε ψάρια να πιάνεις ούτε να έχουμε το αποτέλεσμα το επιθυμητό που θέλουμε».

Ο Πρόεδρος Σκιαδάς έδωσε συγκεκριμένα νούμερα που αποτυπώνουν το μέγεθος της ασφυξίας. «Πέρυσι τέτοια εποχή το πετρέλαιο το παίρναμε 80-85 λεπτά. Το μαύρο που βάζουμε εμείς στα σκάφη μας. Δεν βάζουμε καθαρό πετρέλαιο. Και ξαφνικά το πετρέλαιο έφτασε στο 1,60 ευρώ». Η αύξηση αυτή, σε συνδυασμό με την επιδότηση των 12 με 16 λεπτών που ανακοινώθηκε, χαρακτηρίστηκε «σταγόνα στον ωκεανό». «Τα 12 με τα 16 λεπτά τι θα σου κάνουν; Τη στιγμή που το πετρέλαιο έχει υπερδιπλασιαστεί;» διερωτήθηκε, για να καταλήξει: «Γι’ αυτό λέμε ότι δεν πάει άλλο πια η αλιεία. Δεν μπορεί να προχωρήσει».

Τα θηλαστικά: Ένας αόρατος εχθρός που κατατρώει το εισόδημα

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της συζήτησης ήταν η εκτενής αναφορά στα «αλιευτικά θηλαστικά» – δελφίνια, φώκιες και λαγόψαρα – που έχουν μετατραπεί σε μάστιγα για τους αλιείς. Ο Νίκος Ραγκούσης ζήτησε διευκρινίσεις: «Τι σημαίνει για τον ακροατή μας τα θηλαστικά μας τρώνε τα δίχτυα, μας τρυπάνε τα δίχτυα;». Ο Πρόεδρος Σκιαδάς εξήγησε με επιστημονικό τρόπο: «Τα θηλαστικά όπως είπαμε είναι τα δελφίνια και οι φώκιες. Από χρόνια αυτά τα θηλαστικά υπήρχαν στη θάλασσα, βέβαια δεν ήταν σε τόσο μεγάλο πληθυσμό». Η αιτία της πληθυσμιακής έκρηξης αποδόθηκε στην εξαφάνιση του ξιφία: «Από τον καιρό που εξαφανίστηκε ο ξιφίας, που ήταν ο μεγαλύτερος εχθρός του δελφινιού, άρχισε το δελφίνι να πολλαπλασιάζεται. Και πολλαπλασιάζοντας λοιπόν το δελφίνι άρχισε να μην βρίσκει τροφή και να χτυπάει τα δίχτυα μας όλο και περισσότερο».

Η κατάσταση επιδεινώθηκε με την εμφάνιση του λαγόψαρου, ενός ψαριού χωρίς φυσικούς θηρευτές, το οποίο «πολλαπλασιάζεται, πολλαπλασιάζεται και κάνει καταστροφή η οποία είναι χειρότερη και από το δελφίνι και από τη φώκια». Ο κ. Σκιαδάς ανέφερε ένα χαρακτηριστικό περιστατικό: «Στη Ηρακλεία, που είχε πάει ο αδερφός μου, του κατέστρεψαν τελείως τα δίχτυα. Ό,τι ψάρι υπήρχε πάνω στο δίχτυ, από γερμανάκι μέχρι μπαρμπούνι, τα φάγαν όλα». Το αποτέλεσμα είναι «να μειώνονται τα ιχθυαποθέματα και τα κέρδη των επαγγελματιών αλιέων.

Ο κ. Τριπολιτσιώτης πρόσθεσε ότι πέρα από τα θηλαστικά, υπάρχουν και καθημερινά προβλήματα: «Οι ζημιές συνέχεια στα δίχτυα από τα θηλαστικά. Μπορείς να πας μία ώρα πορεία σε ένα μέρος για να βάλεις δίχτυα και να γυρίσεις χωρίς κανένα κέρδος». Ο καιρός, τα μελτέμια, αλλά και η μείωση του κόστους λειτουργίας, όπως είπε, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι «δεν βγαίνει ούτε σαν ένα μεροκάματο το να πηγαίνεις ένας απλός εργάτης».

Οι καιρικές συνθήκες και η μείωση των εργάσιμων ημερών

Ο Πρόεδρος Σκιαδάς έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις καιρικές συνθήκες του Αιγαίου, που περιορίζουν δραστικά τις ημέρες εργασίας. «Αυτό το καλοκαίρι τουλάχιστον φέτος η εργασία μας δεν έγινε παραπάνω από 20 με 25 μεροκάματα με βία», ανέφερε, για να προσθέσει: «Γιατί οι καιρικές συνθήκες στο Αιγαίο με τα μελτέμια είναι αλλού που δουλεύουν». Ωστόσο, δεν παρέλειψε να αναφερθεί και σε άλλες περιοχές: «Και αλλού έχει άλλα προβλήματα. Δεν θα θέσουμε δηλαδή τις Κυκλάδες επειδή έχουμε εμείς τα μελτέμια και αυτές τις καιρικές συνθήκες και σε άλλα μέρη όπως και η Θεσσαλονίκη. Αυτή τη στιγμή δεινοπαθούν οι άνθρωποι από το πλακτό».

Η αναφορά στο «πλακτό» – ένα φαινόμενο όπου τα ποτάμια μεταφέρουν φυτοφάρμακα και λάσπη στη θάλασσα – αποκάλυψε μια ακόμη πτυχή του προβλήματος: «Μέχρι 30 οργιές βάθος έχει γεμίσει ένα πλακτό το οποίο δεν μπορείς να ρίξεις δίχτυ στη θάλασσα». Πρόκειται για ένα περιβαλλοντικό ζήτημα που επιβαρύνει περαιτέρω τον κλάδο.

Τα πάγια έξοδα: Τέλη κυκλοφορίας, ασφάλιση, ΦΠΑ και VMS

Ένα από τα πιο καυτά σημεία της συνέντευξης ήταν η αναφορά στα πάγια έξοδα που καλούνται να πληρώσουν οι αλιείς, ανεξάρτητα από το εισόδημά τους. Ο κ. Σκιαδάς θυμήθηκε τα πρώτα του χρόνια: «Κάποτε εγώ όταν ξεκίνησα στα πρώτα μου χρόνια δεν υπήρχαν τα τέλη κυκλοφορίας. Τότε πραγματικά είχαμε και εισοδήματα και ψάρια είχαμε και όλα και δεν ήταν αυτό το πράγμα δηλαδή κάθε μέρα και ένα πρόβλημα». Σήμερα, όμως, «ξαφνικά μου πετάνε τέλη κυκλοφορίας. Τέλη κυκλοφορίας στη θάλασσα. Δεν ξέρω πού τα δικαιολογούν».

Η ασφάλιση, το ΦΠΑ στα σκάφη, αλλά και τοπικές χρεώσεις – όπως το αντίτιμο για τη χρήση του μόλου – προστίθενται στο βάρος. «Έχουμε πάνω στον μόλο τα δίχτυα μας, πρέπει να πληρώσουμε κάποιο αντίτιμο», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, η υποχρεωτική εγκατάσταση του συστήματος VMS (Vessel Monitoring System) σε σκάφη που δεν ελέγχονται αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα γραφειοκρατικής παγίδας: «Το βάλαν μέσα σε σκάφη τα οποία δεν ελέγχονται. Πάνω απ’ όλα μιλούσα προχθές με έναν επιστήμονα και μου έλεγε ότι το σύστημα ελέγχου δεν είναι έτοιμο για τα 1200 σκάφη για να τα ελέγξει». Ο κ. Σκιαδάς τόνισε ότι «θα πρέπει να το ενημερώσω εγώ ότι κάνει παράβαση ο κύριος Τριποντιώτης για να μπορεί να ελεγχθεί από το σύστημα».

Η εγκατάλειψη του πρωτογενούς τομέα και το μέλλον της αλιείας

Ο διάλογος επεκτάθηκε και πέρα από την αλιεία, με τον Νίκο Ραγκούση να επισημαίνει ότι «όλος ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται σε μια παρόμοια κατάσταση». Ο κ. Σκιαδάς συμφώνησε και προειδοποίησε: «Η αλιεία μας σώζεται από πολλά πράγματα. Δεν είναι μόνο δελφίνια, φώκιες, λαγόψαρα. Αυξάνεται ο πληθυσμός μειώνοντας τα εισοδήματα τα δικά μας». Παράλληλα, αναφέρθηκε στην εγκατάλειψη της νέας γενιάς: «Και σε λίγα χρόνια δεν υπάρχει και ψαράς όπως πάει γιατί η νέα γενιά δεν ακολουθεί κανένα».

Ο Ταμίας Βασίλης Τριπολιτσιώτης πρόσθεσε ότι «η νέα γενιά δεν ακολουθεί κανένα» και ότι «όλος ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται σε μια παρόμοια κατάσταση». Ο Νίκος Ραγκούσης σχολίασε ότι «η πολιτεία μας για άλλα πράγματα σχεδιάζει . Δυστυχώς τα λεφτά οδηγούνται σε άλλα κανάλια, επικίνδυνα κανάλια».

Η έκκληση προς την πολιτεία και τους βουλευτές

Πριν από το κλείσιμο της εκπομπής, ο Πρόεδρος Σκιαδάς απηύθυνε έκκληση προς τους βουλευτές: «Και πριν κλείσουμε, στους βουλευτές μας που μας εκπροσωπούν στη Βουλή, σε όλους να σκεφτούν πάνω στο πρόβλημά μας γιατί έχουν τη δύναμη να μας βοηθήσουν». Υπενθύμισε δε ότι «τον τουρίστα τον έφερε ο πρωτογενής τομέας. Και αν δεν υπάρξει πρωτογενής τομέας και ο τουρισμός κάποια στιγμή θα φύγει από την Ελλάδα και τι θα κάνουμε όλοι μαζί».

Ο Νίκος Ραγκούσης έκλεισε με μια ευχή: «Καλή επιτυχία αύριο. Όσοι μας ακούνε θεωρώ ότι είναι υποχρέωση να συμπαρασταθούν στον αγώνα σας για να έχουμε να τρώμε φρέσκο ψαράκι και να μην τρώμε ψαράκι του Ατλαντικού». Ο κ. Τριπολιτσιώτης ευχαρίστησε για την πρόσκληση και κάλεσε «όλο τον κόσμο να μας βοηθήσει».

Ανάλυση: Ένας κλάδος σε ελεύθερη πτώση

Η συνέντευξη των δύο εκπροσώπων του Συλλόγου Επαγγελματιών Αλιέων Παράκτιας Αλιείας Δήμου Πάρου «Ο Άγιος Νικόλαος» ανέδειξε μια σειρά από διαρθρωτικά προβλήματα που απειλούν την επιβίωση του κλάδου. Το πετρέλαιο, τα θηλαστικά, οι καιρικές συνθήκες, τα πάγια έξοδα και η γραφειοκρατία συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα που οδηγεί στην εξαφάνιση της παράκτιας αλιείας.

Η κινητοποίηση στο λιμάνι της Παροικιάς αποτελεί μια ύστατη προσπάθεια να ακουστεί η φωνή των αλιέων. Όπως χαρακτηριστικά είπε ο κ. Τριπολιτσιώτης, «δεν πάει άλλο πια η αλιεία». Η κοινωνία της Πάρου, αλλά και ολόκληρης της χώρας, καλείται να συνειδητοποιήσει ότι η εξαφάνιση του κλάδου δεν θα πλήξει μόνο τους άμεσα ενδιαφερόμενους, αλλά και την τοπική οικονομία, τον τουρισμό και την επισιτιστική ασφάλεια.

Η αυριανή συγκέντρωση στις 10 το πρωί στην προβλήτα του «Μπλου Σταρ» στην Παροικιά θα είναι ένα κρίσιμο τεστ για την ενότητα του κλάδου και για την προθυμία της πολιτείας να ακούσει. Οι αλιείς της Πάρου, με τη συμπαράσταση όλων των συναδέλφων τους πανελλαδικά, στέλνουν ένα μήνυμα: η αλιεία δεν είναι απλώς ένα επάγγελμα, είναι ένας τρόπος ζωής που αξίζει να διασωθεί. Και όπως είπε ο κ. Σκιαδάς, «αν δεν υπάρξει πρωτογενής τομέας, ο τουρισμός κάποια στιγμή θα φύγει από την Ελλάδα». Η ώρα της αλήθειας για την ελληνική αλιεία έχει φτάσει.